Κιθάρα κατασκευής Συμεών Αγαλακτίδου

Κιθαρονι της δεκαετιας του 30, ισως και του 20. Η ετικετα γραφει: ΟΡΓΑΝΟΠΟΙΕΙΟΝ ΣΥΜΕΩΝ ΑΓΑΛΑΚΤΙΔΟΥ- ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΡΑΙΣΚΑΚΗ 302- ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ. 

Προπολεμική κιθάρα. Κατασκευαστής Ηλίας Κοτσασαρλίδης, Δραπετσώνα

Η φωτογραφία ανέβηκε στις 9 Απρίλη στη σελίδα του facebook "ΡΕΜΠΕΤΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ".
Το αρχικό σχόλιο είναι: (Γ.Π) Κιθαρόνι προπολεμικής κατασκευής (από ενδείξεις όπως κλειδιά ξύλα διευθυνση στην ετικετα κλπ ). Κατασκευασμένη από τον Ηλία Κοτσασαρλίδη, Δραπετσώνα. 

Ένας διαφορετικός Ταμπαχανιώτικος μανες, απο τα 1906

Πρόσφατα έπεσε στην αντίληψη μας αυτος εδω ο "Ταμπαχανιώτικος μανες" της Σμύρνης, τραγουδισμένος απο τον Πέτρο Ζουναράκη στα 1906. Η απορία μας στην αρχη ήταν μεγάλη, αν όντως θυμίζει τους μανέδες της περιόδου 1925-1935, όταν ηχογραφήθηκαν κατα εκατοντάδες μετα την έλευση των προσφύγων και τη μεγάλη ζήτηση τους ασφαλώς! 

Γιάννης Παλαιοδημόπουλος, κατασκευαστής κιθάρας

[...] Επιδιώξαμε να μάθουμε τι το ξεχωριστό έχουν οι δικιές τους κιθάρες, πέραν του χειροποίητου. «Το δυνατό σημείο μας είναι τα άριστα υλικά που χρησιμοποιούμε. Οι κιθάρες μας είναι κατασκευασμένες από έλατο, από κέδρο Ονδούρας, από έβενο, από παλίσανδρο Ινδίας ή Βραζιλίας. Επίσης μια μοναδική παγκόσμια καινοτομία είναι ο διπλός πάτος, για μεγαλύτερη ένταση στον ήχο». Ο κ. Γιάννης έχει πελάτες από όλο τον κόσμο, έχει στείλει κιθάρες ακόμα στην Αμερική και στην Κίνα. Δεν είναι μόνο κατασκευαστής, είναι και μουσικός: «κάποιες βραδιές παίζουμε με φίλους για να περνάμε ωραία.». Εξάλλου, για πέντε χρόνια ήταν ο κύριος δάσκαλος στο σχολείο των παραδοσιακών μέσων στην Καστοριά και για πολλά χρόνια έπαιρνε μέρος στα  μεγαλύτερα φεστιβάλ κιθάρας και σε εκθέσεις κιθάρας σε όλον τον κόσμο[...]. 


Ολόκληρο το άρθρο εδω

Ο Χριστόδουλος Ξηρός ως οργανοποιός

Από το rembetiko.gr

Ο Χριστόδουλος έκανε και λύρες. Ο φίλος μου ο Κώστας έχει τη Νίτσα (εκ του 17Νίτσα), μια πολίτικη λύρα μεταποιημένη σε νησιώτικη.

Είχε ασχοληθεί πολύ και με τις καριώτικες λύρες. Μάλλον ο πρώτος σύγχρονος οργανοποιός που καταπιάστηκε μ' αυτό το σχεδόν χαμένο όργανο, Καριώτης γαρ ο ίδιος. Η μεγάλη μου στενοχώρια όταν τον πιάσανε ήταν ότι ίσως ήταν ο τελευταίος που ήξερε τα μυστικά της καριώτικης λύρας, ευτυχώς όμως η γνώση προχωράει τα τελευταία χρόνια. Ένας άλλος οργανοποιός που επίσης ασχολείται με τις λύρες, ο Θ. Γιαννόπουλος, στην πτυχιακή του από το ΤΕΙ Ληξουρίου με θέμα τη λύρα της Ικαρίας, έχει συνέντευξη του Χριστόδουλου.

Υποθέτω ότι δεν υπάρχει πρόβλημα να αναδημοσιεύσω ένα μέρος της:

Χριστόδουλος Ξηρός

Γεννήθηκε το 1958 στο χωριό Ακαμάτρα της Ικαρίας. «Μέχρι τα 18 μου χρόνια ακολούθησα τον ιερέα πατέρα μου στις περιπλανήσεις του ανά την Ελλάδα, έτσι πήγα σχολείο (δημοτικό) στην Ικαρία, στην Καστοριά και στην Φλώρινα, ενώ γυμνάσιο σε Φλώρινα, Κοζάνη και Λάρισα. Για τον λόγο αυτό πιστεύω είχα την ευκαιρία (τύχη;) από πολύ μικρός να έχω ποικίλα αυθεντικά μουσικά ακούσματα, πράγμα πολύ δύσκολο έως αδύνατο για τους περισσότερους την εποχή εκείνη (δεκαετίες 60-70), όταν εκτός απ’ τις τοπικές μουσικές, τα διαφορετικά ακούσματα ήταν το ραδιόφωνο, με τις όποιες επιλογές του».

Αν και από φτωχή οικογένεια χωρίς την δυνατότητα μουσικής παιδείας ο Χριστόδουλος μεγάλωσε με τις Βυζαντινές μελωδίες που άκουγε από τον πατέρα του και την γιαγιά του, όπως τόνισε ο ίδιος «δεν εννοώ μόνο τους θρησκευτικούς ύμνους αλλά και τα δημοτικά – παραδοσιακά τραγούδια του νησιού μας, μεταξύ αυτών και τα Βυζαντινά κάλαντα».

Το 1979 τελειώνει την σχολή του ως ηλεκτρολόγος (ειδικότητα με την οποία δεν ασχολήθηκε ποτέ) και κατεβαίνει στην Αθήνα όπου εργάζεται στην οικοδομή. «Αν και οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες, παρ’ όλα αυτά, εμείς περνούσαμε καλά. Στις οικοδομές γνώρισα τον Κανέλο που έπαιξε μπουζουκάκι αλλά είχε και εξαιρετική φωνή.

 Το 1979 τελειώνει την σχολή του ως ηλεκτρολόγος (ειδικότητα με την οποία δεν ασχολήθηκε ποτέ) και κατεβαίνει στην Αθήνα όπου εργάζεται στην οικοδομή. «Αν και οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες, παρ’ όλα αυτά, εμείς περνούσαμε καλά. Στις οικοδομές γνώρισα τον Κανέλο που έπαιξε μπουζουκάκι αλλά είχε και εξαιρετική φωνή.

Τραγουδούσε μόνο ρεμπέτικα και δημοτικά με αυστηρό ήθος και ύφος. Αυτός με παρακίνησε πρώτη φορά να μάθω μπουζούκι και επίσης επειδή γενικώς «έπιαναν τα χέρια μου» να ασχοληθώ με την κατασκευή του. Έτσι ζήσαμε μία εξαιρετική δεκαετία (την αναβίωση του ρεμπέτικου) που γυρίζαμε παίζοντας μουσική από κουτούκι σε κουτούκι, και τις Κυριακές απαραίτητα στο Μοναστηράκι όπου πουλούσαμε τα μπαγλαμαδάκια και ό,τι άλλο φτιάχναμε. Από το 1985 και μετά αφού διαπίστωσα ότι απ’ τη μία είχα μεγάλη δεξιότητα στην οργανοποιία και απ’ την άλλη αρκετές δουλειές, άρχισα να ασχολούμαι επαγγελματικά πλέον με την οργανοποιία. Στην αρχή κατασκεύαζα μόνο μπουζούκι, μπαγλαμά, τζουρά.

Τέλος της δεκαετίας του 80 γνωρίζω τον Αμίν Αλακαμπού και ξεκινάω μαθήματα για τουμπελέκι. Τότε ξεκίνησα την κατασκευή κρουστών (τουμπελέκι, νταϊρέ-μπεντίρ, νταούλι) αλλά και νησιώτικη και πολίτικη λύρα. Το πέρασμα από τα ρεμπέτικα στα παραδοσιακά – δημοτικά και η ανάλογη στροφή στην κατασκευή παραδοσιακών κρουστών, λύρας και λαούτου έγινε χωρίς να το συνειδητοποιήσω. Εκ των υστέρων συνειδητοποιώ ότι ήταν μία φυσική κατάληξη.

Τη δεκαετία του 90 γίνομαι αρκετά γνωστός ως κατασκευαστής παραδοσιακών μουσικών οργάνων. Είναι η εποχή της αναβίωσης της παραδοσιακής μουσικής, στην οποία θέλω να πιστεύω ότι συμβάλαμε και εμείς (οι οργανοποιοί), με τον τρόπο μας, επαναφέροντας στην ζωή όργανα που κόντευαν να εκλείψουν και υιοθετώντας εκ νέου τις παραδοσιακές μορφές.

Η μεγαλύτερη συνεισφορά μου, θέλω να πιστεύω, είναι στην καταπολέμηση της «συντεχνιακής» λογικής των πολλών παλιών συναδέλφων με τα διάφορα δήθεν μυστικά του επαγγέλματος που είχαν οδηγήσει την οργανοποιία σε τέλμα και σε έναν άθλιο μιμητισμό της κακογουστιάς. Μαζί με εξαιρετικούς (και πρωτοπόρους) συναδέλφους όπως ο Νίκος Φρονιμόπουλος, ο Δ. Βεργέτης, ο Π. Γύπας, ο Μ. Μαστρολέως και ο Γ. Θεοχάρης κ.ά. δημιουργήσαμε ένα νέο πραγματικό ρεύμα που κατάφερε να ανασύρει την οργανοποιία απ’ την μεσαιωνική «συντεχνιακή» και «αποκρυφιστική» λογική του παρελθόντος και να την θέσει σε σύγχρονη επιστημονική βάση, διατηρώντας ταυτόχρονα τις παραδοσιακές μορφές και φόρμες. Με τους παραπάνω και άλλους κάναμε το 1995 τον πρώτο σύλλογο καλλιτεχνικής οργανοποιίας στον οποίο ήμουν ταμίας. Ο σύλλογος αυτός πραγματοποίησε την πρώτη πανελλήνια έκθεση οργανοποιίας και οργάνωσε κύκλους σεμιναρίων (παραδοσιακά βερνίκια – κόλλες – φυσική ακουστική – σχεδιασμός – σκάφη – κ.τ.λ.) όπου συμμετείχε ο κύριος Γ. Ταυλαρίδης».


[Ακολουθούν διάφορες πληροφορίες για την Ικαρία, την παράδοσή της και την κατασκευή της λύρας]

 Αθ. Γιαννόπουλος, Η λύρα της Ικαρίας, πτυχιακή εργασία, ΤΕΙ Ιονίων Νήσων, Τμήμα Τεχνολογίας ήχου και μουσικών οργάνων, Ληξούρι 2010, σελ. 30-32.

__________________

Πολύ εύστοχη η παρατήρηση του ίδιου ότι οι χρονικές συγκυρίες τον έφεραν μέσα στην καρδιά των δύο σημαντικότερων μουσικών αναβιώσεων των τελευταίων δεκαετιών στην Ελλάδα.


ΣΗΜ. R.C.

Οι απόψεις του Περικλή (pepe) είναι σεβαστές απο το rebet cafe!!
Ισως πρεπει να αναθεωρήσουμε την πλακίτσα που κάνουμε όσον αφορά το πρόσωπο του Χρ.Ξηρού, τουλάχιστον ως προς τη δραστηριότητα του αυτη... Μάλλον είναι γεννημένος οργανοποιός παρά τρομοκράτης...

Ο 55χρονος μαστρο - Γιάννης που έχει κάνει μπουζούκια για τους Καραντίνη, Γκολέ και πολλούς άλλους!

Μιλώντας με τον μάστρο – Γιάννη του ζητήσαμε να μας περιγράψει την ζωή του με μια μικρή παράγραφο… Τότε γέλασε και είπε «Το μεγαλύτερο κέρδος μου από την δουλειά μου, είναι οι γνωριμίες μου».

Ο Γιάννης Βαγενάς είναι 55 ετών κατάγεται από την περιοχή των Καλάβρυτων και μένει στην Πάτρα τα περισσότερα χρόνια της ζωής του. Είναι κατασκευαστής έγχορδων μουσικών οργάνων κυρίως της οικογένειας του μπουζουκιού εδώ και 37 χρόνια.
Από πολύ νωρίς ο κύριος Γιάννης έδειχνε να έχει κλίση προς τις τέχνες και τη μουσική.
Είναι από τους τελευταίους παραδοσιακούς τεχνίτες μουσικών οργάνων στην Ελλάδα ενώ έχει φτιάξει μπουζούκια για σπουδαίους μουσικούς της χώρας αλλά και του εξωτερικού!
«Ήμουν 18 χρονών όταν είχα ένα ατύχημα με το δικό μου μπουζούκι. Τότε αποφάσισα να το φτιάξω μόνος μου. Έμαθα ερευνώντας και ρωτώντας παλαιότερους τεχνίτες, δεν υπήρχαν άλλωστε σχολές. Τα κατάφερα μέσα σε έξι μήνες και στην συνέχεια το αποφάσισα. Πήγα στην Αθήνα και δίπλα στον δάσκαλό μου τον Κυρ- Ανδρέα εξελίχθηκα στην κατασκευή των εγχόρδων...» ανέφερε στο Patras Events ο κύριος Γιάννης.
Για τον κορυφαίο Έλληνα δεξιοτέχνη του μπουζουκιού Μανώλη Καραντίνη, για τους Πατρινούς Χρήστο Στυλιανέα και Μπάμπη Γκολέ (φωτογραφία) και για πάρα πολλούς ακόμα έχει δημιουργήσει σπουδαία έργα τέχνης…

http://www.patrasevents.gr/

Κατασκευάζοντας το μπάσσο (στυλ βιολί) Hofner, των Μπητλς

Λεωνίδας Σπανός

Ο Λεωνίδας Σπανός είναι οργανοποιός και ζεί και εργάζεται στην Κύπρο. Οι λύρες του είναι  κομψοτεχνήματα!! Τα πρότυπα του προέρχονται απο όλο τον ελληνικό χώρο και ο ο ίδιος βάζει τις δικές του πινελιές. Εκτος απο λύρες κατασκευάζει ταμπουράδες, λαούτα, λάφτες κ.α. Εκτος που τα φτιάχνει όμορφα τα παρουσιάζει και όμορφα με εξίσου καλλιτεχνικές φωτογραφίες!! Όσο για τις δοκιμές, πηγαίνουν στο εργαστήριο του μουσικοί όπως ο Ζαχάρης Σπυριδάκης, ο Ψαραντώνης και άλλοι, παίζουν και τα ακούνε μαζί!! Μιλάμε συχνά αλλά πλήρες βιογραφικό του δεν έχω... Περισσότερα προσεχώς...

Λαϊκοί δημιουργοί-καλλιτεχνίτες

Παίρνοντας αφορμή απο το προηγούμενο ποστ και βασιζόμενος στη λέξη-νεολογισμό "καλλιτεχνίτης" που με όμορφο τρόπο δημιούργησε η Κατερίνα Ν. Ψυλλάκη, εγγονή του μεγάλου ώς αποδεικνύεται Ελληνα οργανοποιού, παγκόσμιας κλάσης και αξίας, Λάζαρου Ψυλλάκη, θέλω απο εδώ να κάνω μία αρχή και να αναφέρω χαρισματικούς ανθρώπους, λαϊκούς δημιουργούς που δεν γνωρίζουν ή δεν γνώρισαν δημοσιότητα.

Θα ήθελα όποιος επισκέπτης του μπλογκ γνωρίζει επίσης τέτοιους συμπατριώτες μας και όχι μόνο, ας στείλει ε-μέϊλ στο rebetcafe@gmail.com και θα δημοσιευθεί μαζί με όσα λόγια συνοδεύουν την αναφορά. Εννοείται αν υπάρξει αμφισβήτηση ή ενέργεια που θα δυναμιτήσει την προσπάθεια αυτή, θα διαγράφεται το κείμενο και ελπίζω να μη συμβεί κάτι τέτοιο (δεδομένου όμως ότι στο απρόσωπο διαδίκτυο πολλά συμβαίνουν, ας κρατήσουμε πισινή...).

ΛΑΪΚΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΤΕΣ

Γιώργος Σταματάκης - οργανοποιός, Χανιά, 2012

Γιώργος Σταματάκης - Χανιά

82 χρόνων, ο κυρ Γιώργης κατασκευάζει όργανα απο το 1945. Γεννήθηκε σε ένα χωριό των Κεραμειών και θυμάται προπολεμικά το Μαύρο (Ν.Σαριδάκη) να παίζει στα μέρη του. Ξεκίνησε με μία λύρα που πελέκησε με ένα ξυλοφάγο και ένα σκεπάρνι. Στη συνέχεια έμαθε την τέχνη του μαραγκού απο την οποία βιοπορίστηκε, έγινε για ένα διάστημα επαγγελματίας βιολάτορας στο νομό Χανίων και παράλληλα ασχολήθηκε με την οργανοποιία κατασκευάζοντας μόνο βιολιά. Λίγα όργανα πούλησε παρ'όλα αυτά, κάποια χάρισε ενώ η υψηλή τιμή που τα κοστολογεί, τα καθιστά σχεδόν απλησίαστα για τους ημι-επαγγελματίες του χώρου.
Τον έχουν παραδεχτεί καθηγητές πανεπιστημίου και βιολιστές κλασσικής μουσικής. Ακόμα και σήμερα πειραματίζεται στο 3x3 καμαράκι του στην ταράτσα του σπιτιού του γιά να πετύχει τον τέλειο ήχο...!!!

Γιάννης Λουράκης - Χανιά

Λαϊκός ζωγράφος, ζεί στη Χαλέπα σε μεγάλη ηλικία.

Ασπασία Μπικάκη - Χανιά

Κεντήστρα με τον παραδοσιακό πατροπαράδοτο τρόπο. Σήμερα σε μεγάλη ηλικία εκθέτει τα έργα της σε ένα δικό της χώρο στην παλιά πόλη των Χανίων, δίπλα στην Καθολική Εκκλησία. Τα κεντήματα της εκτος απο τα παλιά θέματα με τα στολίσματα, τα σχέδια και τα λουλούδια, έχουν θέματα και θυμίζουν πίνακες ζωγραφικής. Εχει φτιάξει τη Μάχη της Κρήτης και άλλα θέματα παρμένα απο τα έθιμα της Κρήτης.

Πέτρος Καραθανάσης -  Χανιά

Αμανετζής με καταγωγή απο τη Μικρά Ασία. Πέθανε πριν 20 περίπου χρόνια η φήμη του όμως σαν μερακλή και τραγουδιστή ακόμα πλανιέται στο Πασακάκι που έμενε αλλά και σε όλα τα Χανιά.

Νίκος Τσουρλάκης - Στέρνες, Ακρωτηρίου, Χανίων
Γιάννης Τσουρλάκης - Στέρνες, Χανιά

Πολυσχιδής προσωπικότητα ο Νίκος Ηλία Τσουρλάκης, όπως μας τον περιγράφει ο εγγονός του Γιώργος Τσουρλάκης (γ.1930). Γεννήθηκε στις Στέρνες, στο Ακρωτήρι το 1872.Έμαθε την τέχνη του χτίστη της πέτρας και έχτισε πολλές απο τις επαύλεις και τα διώροφα νεοκλασσικά των Χανίων, της μπελ-εποκ και μεταγενέστερα. Περιζήτητος στα Χανιά, κατέβαινε απο το Ακρωτήρι για να δουλέψει και είχε μεγάλο συνεργείο. Ηταν επίσης λυράρης και έπαιζε με ένα μικρό λυράκι στα γλέντια του Ακρωτηριού. Ο Θανάσης Δεικτάκης έγραψε για αυτον στον πρώτο τόμο το 1999.Ταίρι του ήταν στο λαγούτο ο Στέλιος Ξηράκης. Υπήρξε παράλληλα για ένα διάστημα φύλακας στο νησί της Σούδας και φαροφύλακας του φάρου που υπήρχε τότε εκεί. Μάλλον εξαιτίας αυτού, ο γιός του Νίκος (1900-1941) υπηρέτησε σαν φαροφύλακας στο φάρο των Χανίων. Ήταν κι αυτός μουσικός, έμαθε όμως βιολί και ήταν απο τους καλύτερους της εποχής. Ο Ναύτης πήγαινε στο φάρο και του έδειχνε "πήρε πολλές δοξαριές ο Ναύτης απο τον πατέρα μου" λέει σήμερα ο Γιώργης!! Ο άλλος γιός του Νίκου Τσουρλάκη πήγε προπολεμικά στη Γαλλία παντρεύτηκε και έμεινε εκεί και οι απόγονοι του κρατάνε λίγες επαφές με την υπόλοιπη οικογένεια πλέον. Ο Γιάννης πριν φύγει απο τη ζωή είχε κάνει πολλά παιδιά, άλλος έζησε στις Στέρνες άλλος στη Θεσσαλονίκη, άλλος στα Χανιά κλπ Στα αντίποινα των Γερμανών τον Ιούνη του 1941 ο Γιάννης Τσουρλάκης ήταν μέσα σ'αυτους που στήθηκαν στο απόσπασμα. Η μνήμη τους τιμάται κάθε χρόνο με επισημότητα. Ο πατέρας του ο Νίκος έζησε μέχρι το 1961 πενθώντας, φορώντας τα μαύρα.
Γύρω στο 1990 ο Ναύτης είδε το Γιώργη στο δρόμο και τον ρώτησε που θα βρεί φωτογραφία του πατέρα του για το σύλλογο (Χάρχαλη). Ο Γιώργης αποκρίθηκε πως υπάρχει μόνο του παπού του η φωτογραφία στο καφενείο, στις Στέρνες. Πράγματι ο Ναύτης πήγε και έβγαλε αντίγραφο. Απο κεί μάλλον την πήρε και ο Δεικτάκης και την έβαλε στο βιβλίο του.

Μανώλης Πιπεράκης - Ηράκλειο

Κατάγεται απο χωριό του Ηρακλείου και είναι ένας απο τους τελευταίους έλληνες μάστορες  της πέτρας. Πρόσφατα έβγαλε βιβλίο όπου περιγράφει την τέχνη του κτίστη της πέτρας και παράλληλα κάνει και σεμινάρια. 

Χαρίλαος Ξυφανταράκης - Χανιά

Ο τελευταίος ηλικιακά (νεώτερος) καραβομαραγκός των Χανίων ίσως και της Κρήτης. Σήμερα είναι 62 χρόνων και είναι μεν ο μικρότερος αφου ζούν ακόμα κάποιοι γεροντήδες αλλά συνάμα ο τελευταίος στη μακρά σειρά των καραβομαραγκών. Το μαράζι του είναι ότι κανένα απο τα παιδιά του δεν θέλει να ασχοληθεί με την τέχνη αυτή.
Μέχρι τώρα κανείς επίσης κρατικός φορέας δεν έχει καμμία διάθεση να ασχοληθεί με την εκμάθηση της τέχνης αυτής έστω και με μιά υποτυπώδη οικονομική βοήθεια-δέλεαρ...

Θανάσης Δεικτάκης - Κίσαμος, Χανίων

Ερευνητής, λαογράφος, συγγραφέας και ποιητής, μερικές απο τις ιδιότητες του πολυσχιδούς Θανάση Δεικτάκη, σε ηλικία περίπου 75 χρόνων σήμερα. Μεγάλη οικογένεια οι Δείκτηδες έλκουν την καταγωγή τους απο τη Γραμβούσα, Κισάμου. Γιά χρόνια είχε μαγαζί στο κέντρο του Καστελιού με διάφορα είδη, όπως λέγαν παλιά "είδη κιγκαλερίας". Στο κατάστημα αυτό είχε ένα χώρο που με ένα μαγνητόφωνο ηχογραφούσε τους λαϊκούς οργανοπαίκτες της Κισάμου. Παρόμοια εγκατάσταση είχαν οι Γιάννης Σταματάκης που είχε και ένα μικρό μεσιτικό γραφείο και Γιώργος Ανυφαντάκης ο καλλιτέχνης φωτογράφος της Κισάμου. Ο Σταματάκης χρησιμοποιούσε συχνα την αίθουσα του τοπικού κινηματογράφου. Μετά τις ηχογραφήσεις έφτιαχαν κασέτες και τις διέθεταν στους μερακλήδες που ζητούσαν να ακούσουν τους αγαπημένους τους καλλιτέχνες, οι οποίοι ήταν αδύνατον να αφήσουν τις δουλειές τους να πάνε στην Αθήνα να γράψουν δίσκο ή ήταν δύσκολο τότε με τις εταιρείες να διαπραγματευθούν ενώσο αυτές είχαν σίγουρα κέρδη απο την τεράστια ζήτηση του λαϊκού ρεπερτορίου, στις δεκαετίες '60 και '70.
Με περιπετειώδη τρόπο όπως μας είπε πέρσυ τέτοιο καιρό ο λαουτιέρης Γιώργος Γομπάκης έπεισαν το Γαλαθιανό να "γράψει" στο μαγαζί του Θανάση. Ο Στέλιος Λαϊνάκης με το Γομπάκη του είπαν να πάνε στο Καστέλλι να φάνε ψάρια στην ξακουστή ταβέρνα του Παπαδάκη και αυτος δέχτηκε. Η γυναίκα του έβαλε κρυφά το βιολί -κατόπιν συννενόησης- στην καρότσα του μικρού φορτηγού και έτσι πήγαν στου Δεικτάκη. Εκεί του φανέρωσαν το λόγο και τη "συμπαιγνία" που παίχτηκε, αυτος γέλασε και δέχτηκε να παίξει. Οι ηχογραφήσεις αυτες που παίζουν και τραγουδούν ο Γαλαθιανός και ο Γομπάκης υπάρχουν σήμερα σε ένα cd που κυκλοφόρησε ο σύλλογος "Χάρχαλης".
Με τη μεγάλη του τριβή με τους καλλιτέχνες και την αγάπη του για την παράδοση, εξέδωσε με δικά του έξοδα ένα βιβλίο το 1999 με τίτλο : "Χανιώτες λαϊκοί μουσικοί, που δεν υπάρχουν πιά", φόρο τιμής στους μεγάλους μουσικούς που έφυγαν, με έμφαση στους κισαμίτες. Δεν ήταν η πρώτη του επαφή με τα γράμματα αφού είχε ήδη εκδώσει ποιητικές συλλογές και πεζά. Το βιβλίο απετέλεσε σταθμό για τα πολιτιστικά πράγματα της Κρήτης και δεν άργησε να βγάλει και δεύτερο βιβλίο 10 χρόνια αργότερα με τους μουσικούς που ωστόσο έφυγαν απο τη ζωή και αυτους που δεν είχε συμπεριλάβει στο πρώτο βιβλίο. Στο ποιητικό έργο περιλαμβάνεται και ένα βιβλίο με ποίηματα Χαικού!!

Λάζαρος Ψυλλάκης (1899–1986)

Για έναν απο τους μεγαλύτερους κατασκεαστές βιολιών και επισκευαστών οργάνων στη χώρα μας τα τελευταία 200 χρόνια, κάνει αναφορά το blog Έλληνες Οργανοποιοί !!
Πρόκειται για το Λάζαρο Ψυλλάκη (Ψυλλόπουλο) που γεννήθηκε και ενηλικιώθηκε στην Πόλη και στη συνέχεια ήρθε και έζησε στην Αθήνα.
Η συλλογή των στοιχείων έγινε απο τους απογόνους του, μετά απο μία σύμπτωση, όταν στο ρεμπέτικο φόρουμ κάποιος αναζήτησε στοιχεία για μιά κιθάρα Ψυλλάκη...

Τι να πούμε και τι να πρωτοθαυμάσουμε από όλη αυτή την ιστορία; Το επίπεδο της αρχικής συζήτησης, τη δουλειά του φίλου Παναγιώτη, την ευγένεια και την υπευθυνότητα της οικογένειας Ψυλλάκη, αλλά πιο πολύ το υψηλό επίπεδο της τέχνης του Λάζαρου Ψυλλάκη!!!

[...] Επίσης, στην συνέντευξη του 1975 αναφέρει ότι τα 2/3 των οργάνων που κατασκεύασε πουλήθηκαν στο εξωτερικό.[...]

[...] οταν το 1922 ηρθε σαν προσφυγας απο την κωνσταντινουπολη στην Aθηνα ητανε ενας καταξιωμενος τεχνιτης με μεγαλη πελατια που σιγα σιγα πολλοι απο αυτους οταν ηρθαν εδω συνεχισαν να ειναι πελατες του αλλα και καλοι φιλοι.Π.Χ.Τομπουλης με το ουτι,Λεοναριδης με την λυρα λαμπρος, με το κανονακι και αλλοι πολλοι.Ειχε κατασκευασει πριν ερθει εδω αρκετα οργανα κυριως βιολια και απο σχολια παλαιων πελατων που ειχα ακουσει και ο ιδιος οταν ημουνα μικρος και πηγαινα στο μαγαζι και τον [βοηθουσα] ηταν αριστα και και τεχνικα αλλα και σε αποδοση ηχου.[...]
Λάζαρος Γ.Ψυλλάκης

[...]Δεν εχω να προσθεσω κατι αλλο αυτη τη τη στιγμη, περα απο το οτι ειμαι πολυ συγκινημενη που αυτος ο εξαιρετος ανθρωπος και οργανοποιος αναγνωριζεται απο καποιους και εχει κερδισει μια θεση στο Πανθεον των μεγαλων "καλλιτεχνιτων" (δικη μου λεξη, αλλα ταιριαζει πιστευω). Καποτε, ενα περιοδικο του εκανε αφιερωμα... και τον αποκαλεσε "Ελληνα Στρατιβαριους"[...]
Κατερίνα Ν.Ψυλλάκη

Επίσης δεν μπορούμε να μη "θαυμάσουμε" την απουσία κράτους οποιωνδήποτε πολιτικών ή πολιτιστικών ταγών και άλλων νταλαβεριτζήδων, αεριτζήδων, χρηματοφονιάδων τελικά, που μας έχουν βάλει στο κεφάλι τόνους άχρηστου πολτού (απο Μενεγάκη μέχρι Τατσόπουλο και απο Β.Μπάρμπα μέχρι Τζάκρη...) χωρίς τουλάχιστον να απολαμβάνουμε έστω και καθυστερημένα τα εύσημα σαν λαός να έχουμε ανάμεσα μας τέτοιους ανθρώπους και να έχουμε και σήμερα πολλούς ακόμα που μόνο στα ψιλά κάποιων εντύπων ίσως ανακαλύψουμε...

Έλληνες Οργανοποιοί

Συζήτηση στο ρεμπέτικο φόρουμ

ΕΡΤ-5 εικόνες και τραγούδια γιά λαϊκά όργανα  

υγ

Σύντομα θα αναφερθούμε απο έδω στον (επίσης) Στραντιβάριους της Κρήτης... λίγο το "μοντάζ" στο βίντεο καθυστερεί...

Οργανοποιοί των Χανίων (2)

 Τελικά όταν αναγγέλει κανεις κάτι -ειδικά στην Ελλάδα...- το πιο σίγουρο είναι ότι δεν θα γίνει... Ετσι και εμεις πέσαμε έξω στις αναγγελίες μας ότι θα συνεχίσουμε παρουσιάζοντας τους Χανιώτες οργανοποιούς, όπως είχαμε υποσχεθεί πριν ενάμισυ χρόνο σε αυτη εδω την ανάρτηση.

Δεν είναι άλλωστε και λίγο να γίνει κάτι τέτοιο, απαιτεί, χρόνο, διάθεση και ασφαλώς βολικές συγκυρίες !! Και όπως φάνηκε δεν συνέτρεξαν οι παραπάνω λόγοι.

Βέβαια συλλέξαμε αρκετά στοιχεία, όπως και για μουσικούς του Νομού Χανίων, γεγονότα και συμπαρομαρτούντα της μουσικής μας ιστορίας.

Ο Γιώργος Φραγγεδάκης στο σπίτι του αδερφού του στη Νέα Χώρα

Απο τότε όμως κύλησε πολυ νερό. Ο Γιώργης Φραγκεδάκης, που υπήρξε ίσως ο μεγαλύτερος Κρητικός οργανοποιός του περασμένου αιώνα, έφυγε απο τη ζωη, 93χρονος πέρσυ το Φλεβάρη στο Ηράκλειο και φέτος ήταν το ετήσιο μνημόσυνο του στα Χανιά. Το οργανοποιείο του συνεχίζει στο Ηράκλειο ο γιος του Μιχάλης.

Ο αδερφός του ο Λευτέρης Φραγκεδάκης που ζει στα Χανιά, μας έδωσε πολλές πληροφορίες που θα αναρτήσουμε σε εύθετο χρόνο, πολλες δε απο αυτες θα συμπεριληφθούν στο βιβλίο για τη γειτονιά μας τη Νέα Χώρα, Χανίων.

Ο Λευτέρης κράτησε το μαγαζί στα Μαχαιράδικα μέχρι το 1967-68 οπότε ο Δήμος γκρέμισε τη σειρα αυτη των οικημάτων στην οδο Σήφακα. Σύντομα θα μάθουμε την ημερομηνία που γκρεμίστηκαν τα κτίρια. Κατόπιν συστεγάστηκαν με το μαχαιροποιό Παχτίκο, όπως μας είπε ο γιός του Παχτίκου, Μιχάλης. Ο Απόστολος Παχτίκος, Αρμένης στην καταγωγή, ένας απο τους θρυλικούς μαχαιροποιούς των Χανίων, ήταν ήδη άρρωστος πέρσυ που μιλήσαμε με το Μιχάλη και έφυγε απο τη ζωη πριν λίγους μηνες. Οπως μας διαβεβαίωσε ο Μιχάλης Παχτίκος, το μαγαζί που συστεγαζόταν ήταν το πάνω μαχαιράδικο που υπάρχει και σήμερα και είχανε βάλει ενα πάνινο μπερντέ να χωρίζει τα δυο "μαγαζιά", για να μην πηγαίνουν ροκανίδια και σκόνες απο το οργανοποιείο στο μαχαιράδικο !!! Απομένει να μας το επιβεβαιώσει και ο κυρ Λευτέρης... Πάντως ο λογαριασμός της ΔΕΗ έρχεται ακόμα στο όνομα Λευτέρης Φραγκεδάκης !!

Σχετικά με την ορθογραφία των ονομάτων, η κόρη του Γιώργη μας είπε ότι ο Μανώλης ήταν Φραγκιαδάκης, ο Γιώργης Φραγκιαδάκης και ο Λευτέρης Φραγκεδάκης. Οι περισσότεροι όμως τους ονοματίζουν όλους Φραγγεδάκης ή Φραγκεδάκης ή Φραγγέδης.

Σύμφωνα με νεώτερες πληροφορίες ο Μανώλης και ο Γιώργης Φραγγεδάκης κατασκεύαζαν και μπουλγαρί μάλιστα ο Γιώργης είπε πολλά μυστικά στον Στ.Λαϊνάκη.

 Επίσης κατασκεύαζαν και μπουζούκια, πιθανόν μετα το 1935. Σύμφωνα με τα λεγόμενα του ίδιου σε περσυνή εκδήλωση, ο λαγουτιέρης Μανώλης Καρτσωνάκης απο την Κίσαμο, το 1939 σε ηλικία 10 χρονών, αγόρασε ένα μπουζούκι απο του Μανώλη του Φραγγέδη και με αυτο ξεκίνησε.

Πρόσφατα επίσης έφυγε απο τη ζωη ο Στέφανος Κασωμένος, που έμενε στο Βαμβακόπουλο και καταγωγή είχε απο το Γεράνι. Λαγουτιέρης ο ίδιος και κατασκευαστής καλος. Προς το παρόν έχουμε λίγα στοιχεία για αυτον, έχουμε όμως δει και πάρει φωτογραφία ένα λαούτο κατασκευής του.

Τον Στέλιο Μουντριανάκη επισκεφτήκαμε και μας έδωσε πολύτιμα στοιχεία. Μερικά απο αυτα δημοσιεύτηκαν στο site Ελληνες οργανοποιοί. Πιστεύουμε να μπορέσουμε και απο εδω να κάνουμε μια ευρύτερη παρουσίαση.

Με την οργανοποιία επίσης έχει ασχοληθεί ο λαγουτιέρης Γιώργος Νταουντάκης που υπήρξε και επιπλοποιός.

Τον κύριο Σταματάκη γνωρίζει ο γείτονας του, φίλος Ανδρέας, έχει το εργαστήριο σε ένα απίθανο σημείο και αν βολέψουν οι καταστάσεις θα τον συναντήσω σύντομα.

Παραλείψαμε να αναφέρουμε τον Γιάννη Μπουλταδάκη που εκτος απο το ότι είναι ένας καλος επαγγελματίας λαγουτιέρης και τραγουδιστής , κατασκευάζει λαγούτα, λύρες και ένα δικης του έμπνευσης λαγουτάκι με το όνομα "Πανάν", απο το όνομα του πατέρα του, Παναγιώτη που υπήρξε ένας ονομαστός λαγουτιέρης στο Σέλινο, συγχωρεμένος σήμερα.

Στο Γιάννη αρέσουν οι ευρεσιτεχνίες και έχει κατασκευάσει και μιά δικης του έμπνευσης ηλεκτρική λύρα. Με μία τέτοια λύρα παίζει ο τραγουδιστής και λυράρης Ηλίας Παλιουδάκης.

Επίσης ένας ακόμα ημι-επαγγελματίας οργανοποιός, σε λύρες, που δραστηριοποιείται χρόνια στα Χανιά είναι ο Γιώργος Μαυρουλάκης, παλιός λυράρης, ο οποίος διατηρεί κατάστημα στην οδο Περίδου με διάφορα είδη.

Κιθάρες και Μαντολίνα στη Σύγχρονη Ελλάδα – Το πρόγραμμα

Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί στο κτίριο «Κωστής Παλαμάς» (Ακαδημίας 48 & Σίνα, Αθήνα), από τις 4 έως τις 8 Μαΐου και θα πλαισιωθεί από διαλέξεις και συναυλίες. Θα παρουσιαστούν όργανα κατασκευασμένα από σύγχρονους οργανοποιούς, ιστορικά όργανα και φωτογραφικό υλικό καθώς και βιβλιογραφικές πηγές σχετικές με την οργανοποιία.

Συμμετέχοντες κατασκευαστές μουσικών οργάνων:

Βαρβούνης Αντώνης
Βασιλειάδης Βασίλης
Βασιλείου Δημήτρης
Βουλαδάκης Χρήστος
Γύπας Παύλος
Ευθυμίου Νίκος
Κακανιάρης Κώστας
Καλαντώνης Λευτέρης
Κουκουρίγκος Γιάννης και Τάσος
Λαζαρίδης Βασίλης
Λαζάρου Θεόφιλος
Παλαιοδημόπουλος Ιωάννης
Παντελιάς Γεώργιος
Σπουρδαλάκης Χρήστος
Τσόλης Στάθης
Φρονιμόπουλος Νίκος

Έκθεση ιστορικών οργάνων:

Το ΜΕΛΜΟΚΕ θα παρουσιάσει μουσικά όργανα σημαντικών οργανοποιών των αρχών του 20ου αιώνα: Δημητρίου Μούρτζινου, Ιωάννη Γομπάκη, Φώτη Αυγέρη κ.α.

Ωράριο έκθεσης:

Τετάρτη 4/5: 16:00 – 20:00
Πέμπτη 5/5: 10:00 – 14:30 & 16:00 – 21:00
Παρασκευή 6/5: 10:00 – 14:30 & 16:00 – 19:00
Σαββάτο 7/5: 10:00 – 14:30 & 16:00 – 21:00
Κυριακή 8/5: 10:00 – 14:30

Πρόγραμμα διαλέξεων (ώρα έναρξης 19:30)

Πέμπτη 5/5 Λάμπρος Λιάβας: Η κιθάρα και το μαντολίνο στην ελληνική μουσική παράδοση
Παρασκευή 6/5 Νικόλας Τσαφταρίδης: Μαθητεία και κατασκευή μουσικών οργάνων
Σαββάτο 7/5 Πέτρος Μουστάκας: Οι οργανοποιοί Ιωάννης και Δημήτριος Σταθόπουλος

Πρόγραμμα συναυλιών (ώρα έναρξης 20:15)

Πέμπτη 5/5 Κουιντέτο Νυκτών Εγχόρδων «Δημήτριος Δούνης»
Παρασκευή 6/5 Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων «ΑΤΤΙΚΑ»
Σαββάτο 7/5 Μουσικό Σύνολο «Τροβαδούροι»

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Μπουζούκι Ευαγγελίδη απο τα 1900

Μια καινούρια ανακάλυψη παλαιού τρίχορδου έγινε πρόσφατα και μόλις πριν απο λίγο το αντιληφθήκαμε !!! Πρόκειται για ένα τρίχορδο μπουζούκι κατασκευής Ευαγγελίδη με χρονολογία στην ετικέτα του, 1900 !! Το έκανε γνωστό ο ιδιοκτήτης του στον φίλο Παναγιώτη που διατηρεί το μπλογκ "ΟΡΓΑΝΟΠΟΙΟΙ".

Αντιγράφουμε :

Πρόκειται για ένα μικρό μπουζούκι (συγκρινόμενο με τα σύγχρονα), με εμφανείς επιρροές από το μαντολίνο. Η κατασκευή του οργάνου είναι πάρα πολύ καλή και προσεγμένη. Δείχνει μάστορα με μεράκι, ικανότητες και εμπειρία. Μήκος ελεύθερης χορδής 62 cm. Μήκος σκάφους 35,5 cm. Πλάτος 23 cm. Βάθος σκάφους 14,5 cm. Έχει ένα συμπαγές (χωρίς κόντρες) και αρκετά παχύ μπράτσο με πάρα πολύ λεπτή ταστιέρα. Η ένωση του μάνικου με το καράολο έχει γίνει με την τεχνική V joint που έχει εφαρμοστεί άψογα. Στο καράολο βρίσκουμε δύο τετράδες κλειδιών που μάλιστα έχουν τοποθετηθεί ανάποδα (πιθανώς ο αρχικός ιδιοκτήτης να ήταν αριστερόχειρας).  Οι καβαλάρηδες (πάνω και κάτω) έχουν αρκετές χαρακιές και έτσι δεν είναι σαφές αν το όργανο στην αρχική του μορφή ήταν τρίχορδο ή τετράχορδο κτλ). Επίσης το προστατευτικό για την πένα φαίνεται ότι έχει αλλαχτεί γιατί δεν ταιριάζει με την υπόλοιπη αισθητική του οργάνου, είναι πολύ παχύ και σκεπάζει ένα μέρος της όμορφης ροζέτας, κάτι που δεν μπορεί να είναι μια λογική επιλογή του κατασκευαστή. Πέρα από αυτό, το όργανο δεν φαίνεται να έχει υποστεί κάποια σοβαρή επισκευή στο παρελθόν.

Το πιό ασυνήθιστο πάντως χαρακτηριστικό του οργάνου ήταν το εξής. Ενώ γενικά η ταστιέρα είναι διαιρεμένη με βάση την συγκερασμένη κλίμακα, μετά το 2ο τάστο έχουν προστεθεί 3 τάστα (3ο, 4ο και 5ο) ακολουθούν διαφορετική διαίρεση. Από εκεί και πέρα συνεχίζεται η διαίρεση με συγκερασμένη κλίμακα. Είναι αξιοσημείωτο επίσης ότι η “ανωμαλία” αυτή δεν υπάρχει στην επόμενη οκτάβα της ταστιέρας (μετά το 12ο τάστο)!!!.

Το καπάκι του είναι από τα πιο ωραία καπάκια που έχουμε δει σε οποιοδήποτε όργανο, με πάρα πολύ πυκνές και ίσιες βένες και σπάσιμο ακριβώς πίσω από τον καβαλάρη, με μεγάλη κλίση (13 μοίρες).

Το σκάφος έχει έντονο μαντολινίστικο σχήμα και είναι κατασκευασμένο από κελεμπέκι (σφενδάμι) με χοντρά φιλέτα από έβενο.  Το όργανο δεν βρίσκεται σε λειτουργική κατάσταση δεδομένου ότι έχει σημαντικά προβλήματα στο καπάκι, το οποίο παρουσιάζει ανοίγματα σε αρκετά σημεία.  Η τρύπα έχει ροζέτα που αποκλείει την οπτική εξέταση του εσωτερικού, αλλά από διάφορα στοιχεία (οπτικά και ηχητικά) συμπεραίνεται θα πρέπει να έχουν ξεκολήσει κάποια καμάρια. Το μπράτσο, παρόλο ότι δεν έχει σκεβρώσει, έχει πάρει κλίση προς τα εμπρός.

Ο κατασκευαστής

Ο Γεώργιος Χ. Ευαγγελίδης, παρόλο ότι είναι από τους γνωστούς κατασκευαστές της εποχής του, τα διαθέσιμα στοιχεία γι αυτόν (όπως άλλωστε και για τους περισσότερους παλαιούς οργανοποιούς) είναι ελάχιστα. Από το βιβλίο Geschiedenis van de mandoline (Ιστορία του μαντολίνου) του Βέλγου μαντολινίστα και κιθαρίστα Robert Janssens μαθαίνουμε τα εξής (το απόσπασμα δημοσιεύτηκε στο Ρεμπέτικο Φόρουμ):

“ Γεώργιος Ευαγγελίδης : Γεννήθηκε το 1860. Έμαθε την τέχνη του οργανοποιού δίπλα σε διάφορους Ιταλούς, Γερμανούς και Γάλλους οργανοποιούς. Εγκαθίσταται στην Αθήνα το 1885. Κατασκεύασε καλά βιολιά, μαντολίνα και κιθάρες. Τα μαντολίνα του δείχνουν εμφανείς Ιταλικές επιρροές και οι κιθάρες του Γαλλικές. Απέσπασε πολλά βραβεία στην Ελλάδα. “

Ένα ακόμα γνωστό όργανο του ίδιου κατασκευαστή, είναι ένα  μπουζούκι του 1904 που επισκεύασε ο φίλος ερασιτέχνης οργανοποιός Γιάννης Τσουλόγιαννης. Περισσότερες λεπτομέρειες για εκείνο το μπουζούκι μπορείτε να βρείτε σε παλαιότερο άρθρο του παρόντος blog εδώ.

Ολόκληρο το άρθρο εδω

Ζοζέφ Τερζιβασιάν

Εδω ομολογεί ο Ζοζέφ ότι όλοι τον αντιγράφανε και μάλλον έχει δίκιο για την πλειονότητα... Μας δίνει όμως και ένα στοιχείο που δεν γνωρίζαμε, δηλαδή ότι η τρύπα σε αυτο το σχήμα που έχουν τώρα τα πιο πολλά μπουζούκια και δη 4χορδα, είναι δικής του έμπνευσης !!

Να υπενθυμίσουμε όμως ότι ο μύθος που έλεγε πως το 4χορδο πρωτο-έφτιαξε ο Χιώτης στον Ζοζέφ, τελικά ήταν ανακριβής αφου επρόκειτο για τον Παναγή.

Η κιθάρα της Δανάης στο Μουσείο Λαϊκών Οργάνων

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΑΪΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΥΠΟΔΕΧΕΤΑΙ ΤΗΝ ΚΙΘΑΡΑ ΤΗΣ ΔΑΝΑΗΣ !!

Τιμητικό αφιέρωμα για την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής
Δευτέρα 22 Ιουνίου 2009 – ώρα 20:00Ο καθιερωμένος εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Μουσικής στον κήπο του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων συνδυάζεται φέτος μ’ ένα ιδιαίτερο γεγονός. Ένα τιμητικό αφιέρωμα στην κορυφαία τραγουδίστρια που «έφυγε» φέτος: στη Δανάη Στρατηγοπούλου και στην υποδοχή της κιθάρας της, την οποία η ίδια και η κόρη της Λήδα Χαλκιαδάκη αποφάσισαν να δωρίσουν στο Μουσείο.
Πρόκειται για ένα μουσικό όργανο εξαιρετικής τέχνης, από τα αριστουργήματα του ονομαστού οργανοποιού των αρχών του 20ου αιώνα, Δημήτριου Μούρτζινου. Ο Μούρτζινος είχε κατασκευάσει μόνο δυο πανομοιότυπα όργανα, ένα για τον πρίγκιπα Ανδρέα κι ένα για τον Πορφυρόπουλο, ονομαστό τροβαδούρο της Πάτρας. Μετά τον θάνατο του Πορφυρόπουλου (που οι ρομαντικές αφηγήσεις της εποχής τον θέλουν ν’ αφήνει την τελευταία του πνοή πάνω στην κιθάρα του), το όργανο κατέληξε στη Δανάη, όταν ξεκινούσε την καριέρα της στη μάντρα του Αττίκ, κι έκτοτε ταυτίστηκε μαζί της, όπως αναγραφόταν πάντοτε στις εμφανίσεις της: «Η Δανάη με την κιθάρα της!..».
Στο αφιέρωμα θα τιμηθεί όχι μόνον η σπουδαία τραγουδίστρια –μούσα του Αττίκ, του Χαιρόπουλου και του Γιαννίδη- αλλά παράλληλα και η εξαιρετική λογοτέχνις, ποιήτρια, μεταφράστρια των έργων του Πάμπλο Νερούδα, καθηγήτρια της ελληνικής λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο της Χιλής, που αγάπησε σαν δεύτερη πατρίδα της.

Συμμετέχουν η Αρλέτα, η Λήδα Χαλκιαδάκη, ο Κώστας Καράλης και η Αναστασία Έδεν. Θα παίξουν οι μουσικοί: Άλκηστη Ραυτοπούλου (πιάνο), Φώτης Μυλωνάς (φλάουτο-μπάσο), Σωκράτης Γανιάρης (τύμπανα) και Νίκος Κοταράς (κιθάρα). Αποσπάσματα από κείμενα της Δανάης θα διαβάσει η ανιψιά της, ηθοποιός Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου.
Ομιλητές θα είναι ο πρόεδρος του Μουσείου Λαϊκών Οργάνων Λάμπρος Λιάβας, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, και ο λογοτέχνης Δημήτρης Πιστικός. Χαιρετισμό θα απευθύνουν η κόρη της Δανάης Λήδα Χαλκιαδάκη, ο συνθέτης Μίμης Πλέσσας και η πρέσβης της Χιλής Σοφία Πρατς.

Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.
ΜΙΑ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ!!! ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΚΕΙ.

Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων
Φοίβου Ανωγειανάκη - Κέντρο Εθνομουσικολογίας
Διογένους 1-3, Πλατεία Αέρηδων Πλάκα

Απο το φόρουμ του περιοδικού Tar

Ευχαριστούμε το φίλο Αγη !!

Οικογένεια Σταθόπουλου

Λίγα λόγια για τον Αναστάσιο Σταθόπουλο

Ο Αναστάσιος Σταθόπουλος γεννήθηκε το 1863 στην Καστανιά Δήμου Πελλάνας Λακωνίας όπου ο πατέρας του ήταν δάσκαλος. Το 1864 γράφτηκε στo μητρώο αρρένων της κοινότητας Μαγούλας Λακωνίας όπου ήταν δημότης. Η τετραμελής οικογένεια, ο Αναστάσης, η αδερφή του, Παναγιώτα και οι γονείς του, αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον και εκμεταλλευόμενοι ίσως τις συνθήκες που το Χατί Χουμαγιούν δημιούργησε, μετανάστευσαν στη Σμύρνη στα 1873. Εκεί ο πατέρας ασχολήθηκε με το εμπόριο ξυλείας, ενώ την ίδια χρονιά ο Αναστάσιος έφτιαξε το πρώτο του όργανο. Σίγουρα εκεί ο Αναστάσιος θα ήρθε σε επαφή με σημαντικούς κατασκευαστές αν και πιστεύεται ότι και ο πατέρας του έφτιαχνε όργανα.
Στην κοσμοπολίτικη Σμύρνη βρήκε πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της τέχνης του. Αρχικά δούλεψε στο κατάστημα του Ιταλού Κορλέττι σε διαφήμιση του οποίου αναφέρεται ως γνωστός εν Αθήναις οργανοποιός. Στη συνέχεια και πιθανότατα μετά το γάμο του με την Μαριάνθη Βάμβα, Χιώτισσα γεννημένη στη Σμύρνη, άνοιξε δικό του εργαστήριο.
Εκεί λοιπόν ο Αναστάσιος έφτιαχνε μαντολίνα, λαούτα, βιολιά, κιθάρες και πιθανότατα, μπουζούκια και μπάντζο. Αξίζει να σημειωθεί πως ο ίδιος ήταν εξαίρετος μουσικός και συνήθιζε να παίζει στις οικογενειακές συγκεντρώσεις.
Στη Σμύρνη το ζευγάρι απέκτησε 4 παιδιά, τους: Επαμεινώνδα, Ορφέα, Αλέξανδρο και την Αλκμήνη. Τα ονόματα των παιδιών του ήταν όλα από την αρχαία ελληνική ιστορία και μυθολογία γεγονός που δηλώνει τόσο την παιδεία του Αναστασίου όσο και την εθνική του συνείδηση. Ωστόσο, αυτή η εθνική συνείδηση πιθανότατα προκάλεσε προβλήματα στις σχέσεις του με τους Τούρκους και έτσι σε ώριμη ηλικία (40) αναγκάστηκε να φύγει για την Νέα Υόρκη στα 1903.

Οι λόγοι ωστόσο της φυγής του ίσως να είναι διαφορετικοί. Ίσως διέβλεπε τις κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές, ίσως τον επηρέασε η επιδημία ευλογιάς που την ίδια χρονιά χτύπησε τη Σμύρνη ή ίσως ακολούθησε το ρεύμα της εποχής. Άλλωστε η Νέα Υόρκη ήταν ο νέος κόσμος των ευκαιριών με έντονο το Ελληνικό και ειδικά το Λακωνικό στοιχείο. Στη Νέα Υόρκη στις αρχές του προηγούμενου αιώνα ζούσαν γύρω στους 10.000 Ελληνες.
Στις 11-9-1903 έφτασε στη Ν.Υόρκη με ενδιάμεσο σταθμό τη Νάπολι. Μαζί του είχε και μια ορφανή κοπέλα απ΄ τη Σμύρνη, προφανώς ως υπηρέτρια. Απ΄ την αρχή της παρουσίας του εκεί ξεκινά να εργάζεται ως οργανοποιός. Η οικογένεια ζει στην ελληνική συνοικία. Στο ισόγειο μιας οικοδομής, ο Αναστάσιος εργάζεται και στον πρώτο όροφο είναι η κατοικία της οικογένειας. Οι δουλειές πάνε καλά για τον Αναστάσιο και έτσι προσλαμβάνει τον Ιταλό προικισμένο μάστορα Henry Cappielo. Την πρώτη περίοδο του στη Νέα Υόρκη κατασκευάζει κυρίως μαντολίνα, αφού αυτά είχαν ζήτηση.

η συνέχεια εδω